Themelimi i një Biznesi në Shqipëri: Udhëzues Praktik për Sipërmarrës të Rinj

Shqipëria është një nga ekonomitë më dinamike dhe në rritje të Ballkanit. Konkurrenca më e vogël, kostot e ulëta dhe infrastruktura dixhitale gjithnjë e në rritje përbëjnë një mundësi të vërtetë për sipërmarrësit. Gjatë pesë viteve të fundit, sipërmarrës të huaj dhe vendës kanë themeluar këtu biznese të suksesshme, madje i kanë zgjeruar ato në të gjithë rajonin. Ne e njohim mirë këtë udhëtim, sepse çdo ditë ndihmojmë sipërmarrës për të realizuar ëndrrat e tyre në Shqipëri.

Procesi i Themelimit të Biznesit: Hapat Bazë

Themelimi i një biznesi në Shqipëri është jashtëzakonisht i thjeshtë. Procesi zakonisht zgjat 10 deri në 15 ditë dhe të gjitha procedurat mund t'i përfundoni online. Ja çfarë duhet të bëni hap pas hapi:

1. Përcaktoni Emrin dhe Strukturën e Biznesit

Së pari duhet të vendosni: A do të themeloni një biznes individual, një ortakëri, një shoqëri anonime (sh.a.) apo një shoqëri me përgjegjësi të kufizuar (sh.p.k.)? Shumica e sipërmarrësve të rinj preferojnë shoqërinë me përgjegjësi të kufizuar (sh.p.k.) për shkak të përgjegjësisë së kufizuar. Më pas zgjidhni emrin e biznesit dhe verifikoni pranë Qendrës Kombëtare të Biznesit se ai nuk është ende në përdorim.

2. Përgatitni Dokumentet Ligjore

Duhet të hartoni ose t'ju hartohet statuti i shoqërisë. Ju rekomandojmë që ky dokument të përgatitet nga një kontabilist ose avokat, sepse detajet ligjore janë të rëndësishme. Dokumenti duhet të shkruhet dhe të nënshkruhet në gjuhën shqipe.

3. Merrni Numrat e Tatimeve dhe të Sigurimeve Shoqërore

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve (DPT) do t'ju caktojë një numër identifikimi tatimor (NUI). Njëkohësisht duhet të regjistroheni edhe pranë Institutit të Sigurimeve Shoqërore (ISSH). Në shumicën e rasteve, këto procedura kryhen së bashku dhe realizohen përmes portaleve online.

4. Regjistrohuni në Regjistrin Tregtar

Duhet të bëni një kërkesë pranë Qendrës Kombëtare të Biznesit. Kjo mund të kryhet fizikisht në Tiranë ose në internet. Tarifa e regjistrimit është shumë e arsyeshme, zakonisht ndërmjet 10.000 dhe 50.000 lekëve (rreth 90 deri në 450 dollarë në kohën e shkrimit të këtij artikulli).

Kuptimi i Sistemit Financiar dhe Tatimor

Struktura tatimore e Shqipërisë është mjaft e favorshme:

• Tatimi mbi fitimin: 15 përqind (një nga më të ultat në Ballkan)
• TVSH: 20 përqind (me përjashtime ose ulje në disa sektorë)
• Kostot e themelimit dhe të vazhdimit të biznesit janë dukshëm më të ulëta krahasuar me vendet e tjera evropiane
• Duhet të mbani kontabilitet, por nëse përdorni sistemin elektronik, ka opsione të thjeshtuara

Ju rekomandojmë fuqimisht të punësoni një kontabilist. Kontabilistët vendës i njohin ndryshimet më të fundit të legjislacionit tatimor dhe ju ndihmojnë të qëndroni në përputhje me ligjin. Kostoja vjetore është shumë e përballueshme, zakonisht ndërmjet 2.000 dhe 5.000 lekëve.

Hapësira e Zyrës dhe Mjedisi i Punës

Pasuritë e paluajtshme komerciale në Shqipëri janë mjaft të përballueshme. Një zyrë në zonat qendrore të biznesit në Tiranë mund të merret me qira për rreth 200 deri në 600 euro në muaj. Zonat në zhvillim ose qytetet e dyta janë edhe më të lira. Meqenëse edhe puna nga distanca po bëhet gjithnjë e më e përhapur, zyrat virtuale ose hapësirat e punës së përbashkët (coworking) mund të jenë një alternativë.

Infrastruktura dixhitale e Shqipërisë, veçanërisht në Tiranë, është përmirësuar shumë. Shpejtësia dhe besueshmëria e internetit janë të mjaftueshme për biznes, dhe kompanitë vendëse të teknologjisë ofrojnë zgjidhje të reja.

Punësimi i Punonjësve

Para se të punësoni dikë, duhet të kuptoni sa vijon:

• Kontrata e punës me shkrim është e detyrueshme dhe duhet të shkruhet në gjuhën shqipe
• Paga minimale përcaktohet me ligj (kontrolloni faqen zyrtare të Ministrisë së Punës për pagën aktuale)
• Kontributet e sigurimeve shoqërore janë të detyrueshme (ka kontribute nga punëdhënësi dhe nga punëmarrësi)
• Orari i punës, ditët e pushimit dhe mbrojtja nga largimi i padrejtë nga puna përcaktohen në kuadrin ligjor

Përdorimi i një konsulenti të burimeve njerëzore mund të jetë shumë i dobishëm, veçanërisht nëse biznesi juaj rritet. Shërbimet e jashtme (outsourcing) në Shqipëri janë të besueshme dhe efektive.

Ekosistemi i Startup-eve në Shqipëri

Vendi ka investuar vitet e fundit në mbështetjen e sipërmarrjes. Në Tiranë dhe në Durrës mund të gjeni qendra për startup-e, programe përshpejtuese (accelerator) dhe evente rrjetëzimi. Investitorët vendës dhe ndërkombëtarë po bëhen gjithnjë e më të hapur ndaj ideve të reja në Shqipëri.

Sektorët e teknologjisë, turizmit, bujqësisë dhe prodhimit janë veçanërisht dinamikë. Pavarësisht se cili është sektori juaj, dera për të bërë biznes në Shqipëri është e hapur.

Këshilla Praktike për Sukses

• Sistemi ligjor i Shqipërisë përditësohet shpesh; kontrolloni gjithmonë versionin më të fundit të legjislacionit
• Punoni me kontabilistë dhe avokatë vendës; ata ndjekin ndryshimet dhe ju udhëzojnë
• Institucionet shtetërore po bëhen gjithnjë e më dixhitale; hapni llogari online dhe përdorni nënshkrime elektronike
• Marrëdhëniet e biznesit janë personale; hapuni dhe krijoni lidhje me njerëzit
• Nëse jeni kompani turke ose ndërkombëtare, gjetja e partnerëve dhe konsulentëve vendës do ta përshpejtojë punën tuaj

Pyetje të Shpeshta

A mund të përfundohet me të vërtetë themelimi i një biznesi në Shqipëri brenda 10 deri 15 ditësh?

Po, nëse të gjitha dokumentet janë gati dhe jeni të njohur me sistemin online. Por kini kujdes: pas regjistrimit online, ka hapa që mund të kërkojnë nënshkrime fizike. Me ndihmën e një konsulenti me përvojë, ky afat mund të jetë edhe më i shkurtër.

Si i huaj, a mund ta kem zyrën jashtë Tiranës?

Sigurisht. Durrësi, Vlora dhe qytete të tjera janë alternativa të shkëlqyera. Ndërkohë që janë më të lira, cilësia e pasurive të paluajtshme dhe shpejtësia e internetit janë shpesh të mira. Shumë sipërmarrës modernë preferojnë të punojnë tërësisht nga distanca, pa pasur nevojë për një zyrë fizike.

A mund të gjej burime njerëzore në Shqipëri?

Po. Mund të gjeni zhvillues softuerësh, kontabilistë dhe profesionistë të kualifikuar në marketing dhe dizajn. Pagat janë dukshëm më të ulëta se në Evropën Perëndimore, ndërsa cilësia shpesh është e lartë.

Cilët sektorë duhet të kërkoj para se të nis biznesin?

Teknologjia, turizmi dhe organizimi i eventeve janë në rritje të shpejtë. Bujqësia dhe ushqimi organik gjithashtu po rriten. Shqipëria është gjithashtu një portë ideale për të hyrë në tregun evropian.

---

Themelimi i një biznesi në Shqipëri mund të jetë me të vërtetë i mundshëm, i arsyeshëm dhe i frytshëm. Nëse keni ende pyetje dhe dëshironi udhëzim hap pas hapi, ekipi ynë është këtu për t'ju ndihmuar.